Od legendy do legendy. Rowerem i nie tylko po Zambrowskiej Ziemi

Ten album powstał z potrzeby, która długo dojrzewała.

W rozmowach z czytelnikami wracało pytanie, które uwierało mnie jak kamyk w bucie. Jeździsz po Polsce, odwiedzasz sąsiednie kraje, a o własnej okolicy milczysz. Jakby nic tam nie było.

A przecież to nie była prawda.
To raczej ja jej nie znałem.

Przejeżdżałem przez te miejsca, ale ich nie widziałem. Nie rozumiałem. Nie zadawałem pytań.

Ten album jest próbą nadrobienia tego braku.

To chyba najmniej „turystyczny” z moich albumów.
Nie prowadzi przez znane szlaki. Nie obiecuje oczywistych zachwytów.

Zamiast tego składa się z bloków tematycznych. Z opowieści, które można potraktować jak ścieżki. Do przejścia, przejechania, odkrycia. Albo po prostu do zatrzymania się i spojrzenia na znane miejsca inaczej.

Praca nad tym albumem była inna niż przy poprzednich. Wymagała sięgnięcia do archiwów, rozmów z ludźmi, którzy tę ziemię znają lepiej ode mnie. Zbierania okruchów historii, które gdzieś jeszcze przetrwały.

Nie brak tu także złośliwości i gorzkich uwag. Bo trudno było nie zauważyć, jak wiele można było zrobić, a jak niewiele zrobiono.

Ta ziemia ma potencjał.
Ogromny.

Jest tu także powrót do świata szlachty zagrodowej. Do pamięci o gniazdach rodowych, które przez lata próbowano ośmieszyć lub zepchnąć na margines.

A przecież za tymi nazwami kryją się herby, historie, legendy. Czasem tak barwne, że sięgające niemal czasów starożytnych. Jedni płacili, by je dopisywać do swoich dziejów.

Ja spróbowałem je opowiedzieć na nowo i za darmo.

W albumie znajdziesz:

1. Wyprawa do przeszłości

• Kurhan – wieś Śledzie
• Studnia rzymska – wieś Rykacze
• Grodzisko – wieś Cieciorki

2. Czy są tu smoki, czorty i czarodziejki?

• Smok Smoczysław – Konopki Jałbrzyków Stok
• Miejsce mocy – Grabówka
• Zakochany czort – Boruty-Goski i Czartosy
• Zaczarowany młyn – Pstrągi Gniewoty

3. Legendy herbowe gniazd szlacheckich

• Herb Dołęga – Bacze Mokre
• Herb Jasieńczyk – Krajewo Białe
• Herb Kościesza – Wdziękoń
• Herb Topór – Długobórz
• Herb Prawdzic – Goski (Duże, Pełki)
• Herb Ramułt – Pęsy Lipno
• Herb Prus – Wiśniewo

4. Oj, co to się działo we dworach…

• Poryte Jabłoń
• Wądołki Borowe
• Dołęgi Łosie

5. Żyjcie w wolności, czerpiąc z naszego poświęcenia

• Zbrzeźnica – 7 lipca 1863
• Krajewo Borowe – 1918–1920
• Wądołki Borowe – 11 września 1939
• Czerwony Bór – 1939–1945

6. Gdy czas na modlitwę przyjdzie…

• Krzyże
• Przydrożne kapliczki
• Wiejskie kościółki: Skarżyn Nowy, Nowy Borek, Tabędz

7. Las Czerwony Bór

• Oko w oko z dziką przyrodą

8. Zambrów – miasto i siedziba gminy

• Czerwone koszary
• Zambrowska Maryjka